Eigen vermogen: betekenis, berekening en wat het je vertelt
2026-06-08
De bank vraagt bij een kredietaanvraag naar je solvabiliteit. Een mogelijke investeerder wil weten wat het bedrijf “waard is op papier”. En je boekhouder noemt in het jaargesprek het eigen vermogen. Allemaal draait het om hetzelfde getal.
Eigen vermogen is wat je bedrijf bezit min wat het schuldig is. Heeft een bedrijf € 5.000.000 aan bezittingen en € 2.000.000 aan schulden, dan is het eigen vermogen € 3.000.000. Dat is de waarde die op papier overblijft voor de eigenaren. In dit artikel lees je hoe je het berekent en wat het wel en niet zegt.
Je financiële momentopname
Het eigen vermogen staat op de balans en is dus een momentopname: het geldt voor één datum, bijvoorbeeld 31 december. Het verandert door winst of verlies, door stortingen van de eigenaren en door uitkeringen zoals dividend.
Het getal is vooral belangrijk als er iets verandert: bij een financieringsaanvraag, bij de verkoop van het bedrijf, bij een herstructurering van schulden of als het bedrijf wordt afgebouwd.
Vuistregel: het eigen vermogen vertelt wat er op papier overblijft voor de eigenaren. Het vertelt niet hoe snel je die waarde in geld kunt omzetten.
Met een actuele boekhouding houd je het getal makkelijk bij. Werk je nog met losse overzichten, kijk dan eens naar boekhouden in de cloud.
Eigen vermogen: de formule
De formule is eenvoudig:
Eigen vermogen = totale bezittingen − totale schulden
In de balans is dat dezelfde vergelijking omgekeerd: bezittingen (activa) = eigen vermogen + vreemd vermogen (passiva).
Wat telt als bezitting
- Liquide middelen: kas en banktegoeden.
- Debiteuren: facturen die klanten nog moeten betalen.
- Voorraad.
- Inventaris, machines, vervoermiddelen.
- Gebouwen en grond.
- Immateriële activa, zoals software of goodwill, als die op de balans staan.
Wat telt als schuld
- Leningen en kredieten (kort en lang).
- Crediteuren: facturen van leveranciers die nog open staan.
- Nog te betalen kosten, zoals vakantiegeld.
- Te betalen btw, loonheffing en vennootschapsbelasting.
Bij stichtingen en verenigingen komt er een extra laag bij: een deel van het vermogen kan bestemd zijn voor een specifiek doel en is dan niet vrij besteedbaar.
Kernpunt: eigen vermogen is een balansantwoord op een eigendomsvraag.
Eigen vermogen berekenen in drie stappen
Stap 1: tel alle bezittingen op
Gebruik de boekwaarde op de balansdatum. Neem debiteuren alleen mee voor het bedrag dat je realistisch verwacht te ontvangen. Wil je beter begrijpen hoe openstaande facturen je balans beïnvloeden, lees dan over crediteuren en debiteuren.
Stap 2: tel alle schulden op
| Balanszijde | Wat je meeneemt |
|---|---|
| Bezittingen | Kas, bank, debiteuren, voorraad, inventaris, vastgoed |
| Schulden | Leningen, crediteuren, nog te betalen kosten, belastingen |
Let op de kwaliteit van de bezittingen: een machine draagt bij aan de bedrijfsvoering, maar is niet snel te verkopen. Afschrijvingen verlagen bovendien de boekwaarde elk jaar.
Stap 3: trek de schulden af van de bezittingen
Voorbeeld voor een installatiebedrijf in Eindhoven op 31 december:
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Bank en kas | € 85.000 |
| Debiteuren | € 140.000 |
| Voorraad | € 60.000 |
| Bedrijfsauto’s en gereedschap | € 115.000 |
| Totaal bezittingen | € 400.000 |
| Banklening | € 120.000 |
| Crediteuren | € 70.000 |
| Te betalen btw en loonheffing | € 35.000 |
| Totaal schulden | € 225.000 |
| Eigen vermogen | € 175.000 |
De solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen) is hier 175.000 / 400.000 = 43,75%.
Vuistregel: tel eerst zorgvuldig op. De meeste fouten ontstaan doordat winst en balansposten door elkaar worden gehaald of doordat nog niet betaalde schulden worden vergeten.
Veelgemaakte fouten
- Nog te betalen kosten of belastingen vergeten.
- Privébezittingen van de ondernemer meetellen.
- De winst van het jaar verwarren met het eigen vermogen.
- Oninbare debiteuren niet afboeken.
Eigen vermogen, nettovermogen en NAV
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze horen bij een andere context.
| Term | Gebruikelijke context | Betekenis |
|---|---|---|
| Eigen vermogen | Bedrijven | Aanspraak van de eigenaren: bezittingen min schulden |
| Nettovermogen | Bedrijven en stichtingen, ook particulieren | Bezittingen min schulden |
| Vermogen (privé) | Particulieren | Privébezittingen min privéschulden |
| NAV (intrinsieke waarde) | Beleggingsfondsen | Fondsbezittingen min verplichtingen, vaak dagelijks herberekend |
Heb je een handelsbedrijf, gebruik dan geen fondsbegrippen tenzij het echt over een beleggingsvehikel gaat. Voor de meeste mkb-bedrijven is eigen vermogen het begrip dat telt.
Wat het eigen vermogen echt zegt over je bedrijf
Een positief eigen vermogen betekent dat je bedrijf op papier solvabel is. Het betekent niet dat er geld vrij is om uit te geven.
| Vraag | Eigen vermogen helpt | Je hebt meer nodig |
|---|---|---|
| Is het bedrijf op papier solvabel? | Ja | Nee |
| Groeit de waarde voor de eigenaren? | Ja | Nee |
| Kunnen we de rekeningen van komende maand betalen? | Deels | Ja, liquiditeitsanalyse |
| Hoeveel geld is echt vrij te besteden? | Nee | Ja, kasstroomoverzicht |
Of je een trage klant, de btw-aangifte of een rustig seizoen kunt opvangen, zie je beter in een liquiditeitsprognose.
Kernpunt: sterk op papier en flexibel in de praktijk zijn twee verschillende dingen. Je hebt beide nodig.
Eigen vermogen gebruiken in de praktijk
Drie gewoonten die helpen:
- Bekijk het elk kwartaal, niet alleen bij de jaarrekening.
- Lees het naast de liquiditeit: groeit het eigen vermogen terwijl de bank leegloopt, dan zit het geld vast in debiteuren of voorraad.
- Houd debiteuren kort: snel en voorspelbaar innen maakt het verschil tussen papieren waarde en geld op de rekening.
Dat laatste kun je goed regelen met automatische incasso. Zet je incasso’s of leveranciersbetalingen nu nog met de hand klaar in Excel, dan maakt GenerateSEPA er een geldig SEPA XML-bestand van voor je bank. Probeer het 7 dagen gratis.
Veelgestelde vragen
- Wat is eigen vermogen?
- Eigen vermogen is het verschil tussen alles wat je bedrijf bezit en alles wat het schuldig is. Het is het deel van de bezittingen dat na aftrek van alle schulden aan de eigenaren toekomt, en het staat aan de passiefzijde van de balans.
- Hoe bereken je eigen vermogen?
- Tel alle bezittingen op, zoals kas, bank, debiteuren, voorraad en inventaris. Tel daarna alle schulden op, zoals leningen, crediteuren, nog te betalen kosten en belastingen. Trek de schulden af van de bezittingen; de uitkomst is je eigen vermogen.
- Wat is het verschil tussen eigen vermogen, nettovermogen en NAV?
- Bij een bedrijf zijn eigen vermogen en nettovermogen in de praktijk hetzelfde: bezittingen min schulden. Nettovermogen wordt ook gebruikt voor particulieren. NAV, de intrinsieke waarde, hoort bij beleggingsfondsen en verandert vaak dagelijks met de koersen.
- Betekent een hoog eigen vermogen dat mijn bedrijf veel geld op de bank heeft?
- Nee. Eigen vermogen kan vastzitten in gebouwen, machines, voorraad of nog te ontvangen facturen. Een bedrijf met een sterk eigen vermogen kan toch krap bij kas zitten, daarom kijk je ook naar liquiditeit en kasstroom.
